Pectus Excavatum Yaşla Birlikte Kötüleşir mi?

Pectus excavatum (PE) genellikle çocukluk veya ergenlik döneminde teşhis edilir. Çoğu durumda göğüs kafesinin fiziksel yapısı iskelet olgunluğuna ulaşıldıktan sonra, yani genellikle 18 yaş civarında stabil hale gelir. Ancak göğsün yapısal görünümü önemli ölçüde değişmese bile semptomlar yaş ilerledikçe daha belirgin hale gelebilir.

Ergenlik döneminde çok az şikâyeti olan ya da hiç belirti yaşamayan birçok kişi, 30’lu, 40’lı yaşlarında veya daha ileri yaşlarda fiziksel kısıtlamalar fark etmeye başlayabilir. Bunun nedeni, deformitenin yapısal ilerlemesi ile semptomların ilerlemesinin farklı süreçler olmasıdır.

Yapısal ve Semptomatik İlerleme

Ergenlik Sonrası Yapısal Stabilite

İskelet gelişimi tamamlandıktan sonra göğüs duvarı genellikle daha sert hale gelir ve pectus excavatum çöküklüğünün derinliği çoğu zaman sabit kalır. Kaburgalar ve sternum kemikleşme sürecini tamamladığında göğüs yapısında büyük değişimler genellikle görülmez.

Bununla birlikte bazı durumlarda, özellikle postür bozuklukları, kas dengesizlikleri veya bağ dokusu özellikleri nedeniyle çöküklük yetişkinlikte hafifçe derinleşmeye devam edebilir.

Semptomlar Yine de Artabilir

Göğüsteki çöküklüğün derinliği değişmese bile semptomlar zamanla kötüleşebilir. Bunun nedeni, vücudun göğüs boşluğundaki sınırlı alanı telafi etme kapasitesinin yaşla birlikte azalmasıdır.

Yaş ilerledikçe kalp ve akciğerler basıya uyum sağlama konusunda daha az esnek hale gelebilir, bu da fiziksel rahatsızlıkların artmasına ve egzersiz kapasitesinin azalmasına neden olabilir.

Semptomlar Neden Yaşla Artabilir?

Yetişkinlerde pectus excavatum semptomlarının artmasına katkıda bulunan birkaç fizyolojik faktör vardır.

Göğüs Duvarının Sertleşmesi

Yaş ilerledikçe göğüs duvarı daha sert ve daha az esnek hale gelir. Genç hastalarda kalp, sternumdaki çöküklüğün oluşturduğu basıyı azaltmak için çoğu zaman sola doğru hafifçe yer değiştirebilir.

Ancak zamanla bu esneklik azalır. Göğüs duvarı sertleştikçe kalp daha fazla basıya maruz kalabilir, bu da dolaşım ve kalp fonksiyonlarını etkileyebilir.

Kalp ve Akciğer Üzerindeki Yükün Artması

Pectus excavatum, kalbin sağ odacıkları üzerinde baskı oluşturabilir ve bu durum kalp debisinin azalmasına neden olabilir. Yaşla birlikte doğal olarak azalan kardiyovasküler kapasite ile birleştiğinde bu bası;

• yorgunluk,

• dayanıklılık azalması,

• egzersiz sırasında zorlanma

gibi semptomlara yol açabilir.

Postür ve Kas Değişiklikleri

Zaman içinde postür ve kas tonusundaki değişiklikler de deformitenin daha belirgin görünmesine katkıda bulunabilir. Örneğin öne doğru düşen omuzlar veya zayıflayan sırt kasları, göğüsteki çöküklüğün daha belirgin görünmesine ve rahatsızlığa neden olabilir.

Yetişkinlerde Görülebilen Yaygın Semptomlar

Pectus excavatumu olan yetişkinlerde zamanla şu semptomlar ortaya çıkabilir veya artabilir:

• Özellikle egzersiz sırasında nefes darlığı

• Yorgunluk ve egzersiz toleransında azalma

• Kalp çarpıntısı veya düzensiz kalp atışları

• Göğüs ağrısı veya kaburgalar çevresinde sıkışma hissi

• Fiziksel efor sırasında baş dönmesi veya sersemlik

• Genel dayanıklılıkta azalma

Bu semptomların şiddeti kişiden kişiye değişebilir. Bazı bireyler yalnızca hafif şikâyetler yaşarken, bazı kişiler günlük aktivitelerinde belirgin sınırlamalar fark edebilir.

Yetişkinlikte Geç Ortaya Çıkan Semptomlar

Klinik gözlemler, pectus excavatumun sadece çocukluk çağına ait bir durum olmadığını göstermektedir. Bazı kişilerde semptomlar hayatın daha ileri dönemlerinde ortaya çıkabilir.

50 yaş ve üzerindeki hastaları inceleyen çalışmalarda, önemli bir kısmının 40’lı veya 50’li yaşlarda ciddi semptomlar yaşamaya başladığı görülmüştür. Bazı durumlarda bu şikâyetler başlangıçta kalp yetmezliği veya açıklanamayan kardiyovasküler sorunlar olarak değerlendirilebilir ve altta yatan göğüs duvarı deformitesi daha sonra fark edilebilir.

Yetişkinler İçin Tedavi Seçenekleri

Geçmişte düzeltici tedaviler çoğunlukla genç hastalar için önerilirdi. Ancak günümüzde yetişkin hastalar da tedaviden fayda görebilmektedir.

Cerrahi yöntemler olan Nuss prosedürü veya Ravitch prosedürü, yetişkin hastalarda da başarılı şekilde uygulanmakta ve çoğu zaman solunum, egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesinde belirgin iyileşme sağlamaktadır.

Bazı uygun vakalarda ise cerrahi dışı yöntemler, örneğin vacuum bell tedavisi ve fiziksel rehabilitasyon programları, göğüs duvarı hareketliliğini ve görünümünü iyileştirmeye yardımcı olabilir.

Sonuç

Pectus excavatumun yapısal görünümü genellikle ergenlik sonrası stabil hale gelse de, yaş ilerledikçe semptomlar ortaya çıkabilir veya kötüleşebilir. Bunun nedeni göğüs duvarı, kalp ve akciğer fonksiyonlarında yaşa bağlı değişikliklerdir.

Nefes darlığı, yorgunluk veya göğüs rahatsızlığı gibi belirtiler ortaya çıkarsa, göğüs duvarı deformiteleri konusunda deneyimli bir sağlık profesyoneline başvurmak önemlidir.

Erken değerlendirme ve uygun tedavi yaklaşımı, pectus excavatum ile yaşayan yetişkinlerin fiziksel fonksiyonlarını ve yaşam kalitesini önemli ölçüde artırabilir.

Pectus Excavatum’un cerrahi dışı tedavisi hakkında daha fazla bilgi almak için info@pectuslab.com adresi üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.